ျမန္မာ-မြတ္စလင္မ်ား ၏ ရာဇဝင္

( ၁၈၂၃ ) ခုႏွစ္ မတုိင္မီ အမိျမန္မာေျမ က ဌာေန ျမန္မာ-မြတ္စလင္မ်ား

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ဗမာ႔ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားေသာ အမရပူရ ရွိ ဗလီ

ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ သမုိင္းရာဇ၀င္မ်ားကုိေလ႔လာၾကည္႔လွ်င္ၿမန္မာနဳိင္ငံအရပ္ရပ္ ၌ေန ထုိင္ၾကေသာ အစၥ လာမ္ ဘာသာ၀င္ ၿမန္မာမြတ္ဆလင္မ်ား သည္ လြန္ခဲ႔ေသာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၀၀၀) ေက်ာ္၊ (၁၂၀၀) ခန္႔ ေလာက္ကစ၍ အစု လုိက္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊အနည္း ငယ္ ေသာ္ လည္းေကာင္း လြန္ခဲ႔ေသာ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀၀) ခန္႔အထိ ၀င္ေရာက္ေန ထုိင္ခဲ႔ေၾကာင္း သမုိင္း တြင္ အေထာက္အထားခုိင္လုံစြာ ေတြ႔ရွိ ရသည္။ ၿမန္မာ႔ရာဇ၀င္ ၊သမုိင္း မ်ားတြင္ အၿခားေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားၿမန္မာနဳိင္ငံ သုိ႔ ၀င္ေရာက္ ေန ထုိင္ ပုံကုိ ေလ႔လာလွ်င္ ၿမန္မာမြတ္ဆလင္မ်ားသည္လည္း ၎တုိ႔ထက္ေနာက္ မက်ေသးေၾကာင္းကုိ သမုိင္း သမုိင္း အေထာက္အထားမ်ားအရသိရွိနဳိင္ ပါ သည္။ ထုိ႔ေၾကာင္း ၿမန္မာမြတ္ဆလင္မ်ားသည္လည္း ထုိေခတ္ ထုိအခါ (ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀)ေက်ာ္ ကပင္ ေရာက္ ရွွိေန ေၾကာင္း လယ္ၿပင္ မွာ ဆင္သြားသကဲ႔သုိ႔ ရာဇ၀င္၊သမုိင္း တြင္ ထင္ရွားေန ပါသည္။
ၿမန္မာနဳိင္ငံသားဥပေဒတြင္ ၁၈၂၃ ခုမတုိင္မီက ၿမန္မာနဳိင္ငံတြင္ ပင္ရင္းနဳိင္ငံ အၿဖစ္ ေနထုိင္ သူ မ်ား သည္ တုိင္းရင္းသားမ်ားၿဖစ္သည္ဟုၿပဌာန္ထားသၿဖင္႔ ၿမန္မာ နဳိင္ငံ သား ဥပေဒ ႏွင္႔ အ က်ဳံ႕၀င္ ေသာ ၁၈၂၃ ခု မတုိင္မီက ၿမန္မာ႔သမုိင္းထဲက မြတ္ဆလင္ မ်ားအ ေၾကာင္း ကုိရွာေဖြ၍ စာဖတ္ပရိသတ္ ဖတ္ရွဴ ေလ႔လာ သိရွိ နဳိင္ ရန္အ လု႔ိ ငွါ ဤ မွတ္စု ကုိရွာ ေဖြစုစည္းတင္ၿပၿခင္းၿဖစ္ ပါ သည္။ ၿမန္မာ႔သမုိင္း`၌မြတ္ ဆလင္မ်ား ထဲတြင္ (၁) ဗမာ မြတ္ ဆလင္ (၂) ရခုိင္ မြတ္ ဆလင္ (၃)ကမန္ မြတ္ဆလင္ (၄)ပသွ်ဴးမြတ္ဆလင္ (၅)ပန္းေသး မြတ္ ဆလင္ ဟူ၍ (၅)မ်ဳိး ခြဲၿခား ေလ႔လာ နဳိင္ သည္။ မ်ားၿပားေသာ ရာဇ၀င္၊ သမုိင္းမ်ားကုိ ေလ႔လာ ရန္ အခက္ခဲ ရွိသူမ်ား အေနၿဖင္႔ ဤမွတ္စု ကုိ ေလ႔လာ ၿခင္း ၿဖင္႔ အခ်ိန္ တုိတုိ အတြင္း အလြယ္တက ူဗဟုသုတတုိးပြါးနဳိင္ပါသည္။
သုိ႔ၿဖစ္ရာ နဳိင္ငံေတာ္ကခ် မွတ္ေသာ မူဝါဒအညီ … ၿပည္ေထာင္စုမၿပဳိကြဲေရး၊ တုိင္းရင္းသားစည္း လုံးညီညြတ္မွဳ မၿပဳိကြဲေရး ၊ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာတည္တံ႔ခုိင္ၿမဲေရး သည္ … တုိ႔အေရး … ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္ ကုိဦးထိပ္ထားလ်က္ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း စည္းလုံးေရး၊ အၿပန္အလွန္ခင္မင္ ေလးစား ေရးတြက္ သမုိင္း ထဲ က ၿမန္မာ႔မြတ္ဆလင္ အေၾကာင္း ကုိ ေရး သား ေဖၚၿပပါသည္။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ( ၁၈၂၃ ) ခုႏွစ္ မတုိင္မီကပင္ရင္းနႈိင္ငံအၿဖစ္
ၿမန္မာနုိင္ငံအရပ္ရပ္သုိ႔ ၿပန္႔က်ဲေနထုိင္ေသာၿမန္မာမြတ္ဆလင္မ်ား
(1)
၁၅၃၉ ေအဒီတြင္ တပင္ေ႐ႊထီး ပဲခူးကုိ တိုက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ ၁၅၉၉ ေအဒီတြင္ ေတာင္ငူဘုရင္ ပဲခူးကုိ တိုက္ ခိုက္ခဲ့စဥ္တြင္ ဖမ္းဆီးရမိေသာ မြတ္စလင္မ္မ်ား ၁၅၄၇ ေအဒီတြင္ တပင္ေရႊထီး ၿမိဳ႕ေဟာင္းၿမိဳ႕ ကုိ ၀င္တိုက္ ခဲ့စဥ္ ႏွင့္ ၁၇၀၇ ေအဒီတြင္ စေနမင္း၏ အရာ႐ွိမ်ား သံတြဲကုိ တုိက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ ေသာ မြတ္စလင္မ္မ်ား၊ ၁၆၁၃ ေအဒီတြင္ အေနာက္ ဘက္လြန္မင္း သန္လ်င္ကုိ တိုက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ သန္ လ်င္ၿမိဳ႕ က်ၿပီးစအခါ ဒီဗရစ္တုိ၏ ေနာက္လိုက္ မြတ္စလင္မ်ား (သုိ႔မဟုတ္) စစ္ပြဲၿပီးစ အခ်ိန္ေနွာင္း မွ ေရာက္ ႐ွိလာေသာ သေဘၤာ မ်ားမမြတ္စလင္ မ်ားအား ေ႐ႊဘုိခ႐ိုင္၊ ေျမဒူး၊ စစ္ကိုင္းခ႐ိုင္၊ ပင္းယႏွင့္ ခံလူး၌ လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္ဆည္ခ႐ိုင္ လက္ပံ၌ လည္း ေကာင္း၊ ရမည္းသင္းခ႐ိုင္ ယင္းေတာ္ တုိ႔၌လည္းေကာင္း ေနရာခ်ထားခဲ့ ေၾကာင္းေတြ႕ ရသည္။
(2)
ေအဒီ ၁၄၃၀ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၀လီခန္ ႏွင့္ပါလာေသာ စစ္သည္ ငါးေသာင္း(Bangladesh District Gazatteers,p-63)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ စႏၵြြီခန္ႏွင့္ ပါလာေသာ စစ္သည္မ်ား(Journal of Burma Research Society No.2,p-493) သည္ ရာစုႏွစ္ အဆက္ဆက္ Arakan ကိုအုပ္ခ်ဳပ္ လာခဲ့သည္။ဤသည္မ်ားမွာ မ်ားစြာေသာ သမို္င္းအေထာက္ အထားမ်ားမွ အခ်ဳိ့သာ ျဖစ္သည္။
(3)
သမိုင္းဆရာ Dr.သန္းထြန္း၏အဆိုအရ (၁၄၄၂-ခု) ေက်ာက္စာပါ အခ်က္မ်ားကို ကိုးကား၍ အာရ္ကန္ မင္းမ်ားတြင္ မူဆလင္ဘြဲ႕ နာမည္မ်ား ရွိခဲ့သည္။ ထိုမူဆလင္ ဘုရင္မ်ားမွာ နတ္ျမစ္ အေရွ႕ဘက္ ႏွင့္ ကုလားတန္ျမစ္ အေနာက္ဘက္ ေမယုေတာင္ၾကားက မြတ္ဆလင္မ်ားသည္(ယေန႔ရိုဟင္ဂ်ာ)ေတြျဖစ္သည္္။သူတို႕ ၎ ေဒသမွာ ေနထုိင္လာခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ ေက်ာ္ျပီ လို႕ေျပာသည္္။ Ref : ေဒါက္တာ သန္းထြန္း-Kalya Magazine p-27,1994,August
(4)
ေအဒီ ၇၀၀ ႏွင့္ ၁၅၀၀ ၾကားတြင္ အေနာက္တိုင္းမွ အာရပ္ကုန္သည္၊ ပါရွင္းကုန္ သည္ ႏွင့္ ေရာမကုန္သည္ တို႔သည္ မိမိတို႔ ပင္ရင္းတိုင္း ျပည္မ်ားမွ ရြက္သေဘာၤျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတမ္းကိုလည္းေကာင္း၊ ယင္းကိုေက်ာ္ လြန္ကာ အေရွ႕ဖက္ တရုတ္ကမ္းေျခသို႔လည္းေကာင္း ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။၂ အာရပ္ တို႔သည္ ပင္လယ္ ကူးသန္း သြားလာရာ၌ အေရးႀကီးေသာ ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ား၊ ကုန္သည္ေရာင္း ၀ယ္ေရး စခန္း မ်ား၊ အခ်က္အခ်ာက်ေသာ ေနရာ၏ တည္ေနပံု၊ မ်က္ႏွာျပင္အေနအထား၊ ေနထိုင္သည့္လူမ်ိဳးမ်ား၊ ထြက္ကုန္မ်ား အစရွိသည္တို႔ကို စနစ္ တက် ေလ့လာသုေတသန ျပဳေလ့ရွိရာ- (၉) ရာစု အာရပ္ပထ၀ီ၀င္ ဆရာမ်ား၊ ခရီးသည္မ်ား၊ သုေတသီမ်ား၏ မွတ္ တမ္းမ်ားတြင္ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း မြန္တို႔နယ္ျဖစ္ေသာ ရာမည ေဒသမ်ားအေၾကာင္းကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ ေပသည္။၃ ရာခိုင္ရာဇ၀င္မ်ားအရလည္း အာရပ္တို႔သည္ ေအဒီ (၈) ရာစုမွစ၍ ရခိုင္ျပည္သို႔ ေရာက္ရွိအေျခခ်ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ပါရွိပါသည္။ ရခိုင္ရာဇ၀င္ အေထာက္အထားမ်ားကို ကိုးကား၍ ၁၈၄၄ – ခုထုတ္ ဘဂၤလား ေအးရွာတိခ္ ဆုိဆိုင္ေအတီ ဂ်ာနယ္ ( Journel of the Asiatic Society of Bengal) တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားပါသည္။